Chapter 1: เมนูอร่อยอาจซ่อนความเสี่ยงที่หลายคนไม่รู้
อาหารประเภทเห็ดหูหนูแห้ง ถั่ว ธัญพืช หรือวัตถุดิบที่ผ่านการเก็บรักษาในสภาพอับชื้น มีโอกาสเกิดเชื้อราบางชนิดที่สร้างสารอะฟลาท็อกซินได้ หากวัตถุดิบได้รับการปนเปื้อนตั้งแต่ก่อนนำมาประกอบอาหาร การล้างหรือต้มเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถกำจัดสารพิษได้ทั้งหมด
สิ่งที่น่ากังวลคือสารชนิดนี้ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส และไม่สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่าในหลายกรณี ทำให้ผู้บริโภคจำนวนมากไม่รู้ตัวว่ากำลังได้รับสารพิษสะสมทีละน้อยเป็นเวลานาน
ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยอาหารจึงเน้นย้ำว่าการเลือกวัตถุดิบที่สดใหม่และการเก็บรักษาอย่างถูกวิธีมีความสำคัญไม่แพ้ขั้นตอนการปรุงอาหาร
Chapter 2: อะฟลาท็อกซินคืออะไร ทำไมแพทย์จึงกังวล
อะฟลาท็อกซินเป็นสารพิษที่ผลิตจากเชื้อราในกลุ่ม Aspergillus ซึ่งสามารถพบได้ในอาหารหลายชนิด โดยเฉพาะอาหารที่เก็บในสภาพร้อนและชื้น สารชนิดนี้ถูกจัดเป็นสารก่อมะ.เ.ร็งในมนุษย์ และมีความเกี่ยวข้องกับการเกิดมะ.เ.ร็งตับในหลายประเทศทั่วโลก
นักวิจัยพบว่า Aflatoxin B1 เป็นชนิดที่มีความรุนแรงสูงที่สุด เมื่อเข้าสู่ร่างกายจะถูกเปลี่ยนเป็นสารที่สามารถทำลาย DNA ของเซลล์ตับ และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดความผิดปกติของเซลล์ในระยะยาว
องค์การอนามัยโลกและคณะผู้เชี่ยวชาญด้านสารปนเปื้อนในอาหารของ FAO/WHO ระบุว่า อะฟลาท็อกซินเป็นหนึ่งในสารก่อมะ.เ.ร็งตามธรรมชาติที่มีความรุนแรงสูงมาก และไม่สามารถกำหนดระดับการบริโภคที่ปลอดภัยได้อย่างชัดเจน
Chapter 3: ทำไมต้มสุกแล้วก็ยังไม่ปลอดภัย
หลายคนเข้าใจว่าความร้อนสูงสามารถทำลายเชื้อโรคทุกชนิดได้ แต่สารอะฟลาท็อกซินแตกต่างออกไป เพราะเป็นสารพิษที่มีความคงตัวต่อความร้อนในระดับหนึ่ง การปรุงอาหารตามปกติจึงไม่สามารถกำจัดได้ทั้งหมด นั่นหมายความว่า หากวัตถุดิบปนเปื้อนสารพิษตั้งแต่ต้น ต่อให้ผ่านการต้ม ผัด หรือทอดแล้ว ความเสี่ยงบางส่วนก็ยังคงอยู่ โดยเฉพาะเมื่อมีการบริโภคซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน
ด้วยเหตุนี้ ผู้เชี่ยวชาญจึงแนะนำให้หลีกเลี่ยงการใช้วัตถุดิบที่มีกลิ่นอับ มีเชื้อรา เปลี่ยนสี หรือถูกเก็บไว้นานเกินไป แม้จะดูเหมือนยังสามารถนำมาปรุงอาหารได้ก็ตาม
Chapter 4: ใครบ้างที่ควรระวังเป็นพิเศษ
ผู้ที่มีโรคตับเรื้อรัง ผู้ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ และผู้ที่เคยติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีหรือซี ควรให้ความสำคัญกับเรื่องนี้เป็นพิเศษ เพราะงานวิจัยจำนวนมากพบว่าการได้รับอะฟลาท็อกซินร่วมกับการมีโรคตับเดิม อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะ.เ.ร็งตับมากขึ้น
นอกจากนี้ เด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอก็ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่ไม่ทราบแหล่งที่มา หรืออาหารแห้งที่เก็บรักษาไม่เหมาะสม เพราะร่างกายอาจไวต่อผลกระทบจากสารปนเปื้อนมากกว่าคนทั่วไป
การเลือกซื้ออาหารจากแหล่งที่เชื่อถือได้ และเก็บรักษาในที่แห้ง เย็น และอากาศถ่ายเทสะดวก จึงเป็นวิธีลดความเสี่ยงที่ดีที่สุด
Chapter 5: วิธีป้องกันง่าย ๆ ที่ทุกบ้านทำได้
การป้องกันสารพิษจากเชื้อราเริ่มต้นได้จากการคัดเลือกวัตถุดิบก่อนซื้อ หลีกเลี่ยงอาหารที่มีรอยชื้น ราขึ้น หรือมีกลิ่นผิดปกติ หากพบเชื้อราบางส่วน ไม่ควรตัดทิ้งเฉพาะจุดแล้วนำส่วนที่เหลือมารับประทาน
สำหรับอาหารแห้ง ควรเก็บในภาชนะปิดสนิทและหลีกเลี่ยงความชื้น ส่วนอาหารที่เก็บไว้นานจนเปลี่ยนสีหรือมีกลิ่นอับ ควรทิ้งทันทีเพื่อความปลอดภัย
แม้อาหารหลายชนิดจะมีประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่สิ่งสำคัญคือคุณภาพของวัตถุดิบก่อนนำมาปรุง เพราะบางครั้งอันตรายที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่ตัวอาหาร แต่อยู่ที่สารปนเปื้อนที่มองไม่เห็นต่างหาก
เว็บไซต์รวมข่าว คลิป กีฬา สุขภาพ และอาหาร ครบจบที่เดียว